Ontsteken Bevrijdingsvuur geslaagde ouverture voor feestelijke herdenking

Na Eindhoven heeft ook Peelland op donderdagavond 19 september een buitengewoon mooie ceremonie beleefd aan het ontsteken van het Bevrijdingsvuur 2019.

Dat gebeurde op de zonovergoten en drukke Markt in Asten met medewerking van zo'n twintig regionale gilden, doedelzakspelers en trommelaars van de Gemert Fire Brigade Pipes & Drums, tientallen hardlopers uit de hele regio en last but not least vijf burgemeesters van Peelgemeenten. Het vuur van Laarbeek werd aangestoken door Kringvoorzitter van de gilden uit de Peel, Henk de Hair. Eregast was de 94-jarige Ray Higgs, een Engelse oorlogsveteraan van de het 25 Field Regiment RR, die in oktober 1944 gevochten heeft tijdens de Slag om de Peel.

Aan het Bevrijdingsvuur in Asten ging een pittige organisatie vooraf. Het idee ontstond en kreeg afgelopen jaar vorm tijdens besprekingen van de werkgroep Activiteiten van het bevrijdingsherdenking-project Death Valley De Peel met diverse organisaties in de regio.

Aangestuurd door Jeanette Hartjes wilden betrokkenen van de 75e herdenking iets bijzonders maken. Aansluiting tot de 18 Septemberfeesten in Eindhoven leek een goede gedachte. Daar is het Bevrijdingsvuur, dat jaarlijks wordt opgehaald in Bayeux (Normandië), in de loop der tijden uitgegroeid tot een populaire traditie. Omdat Peelland in de dagen ná 18 september 1944 werd bevrijd, zou de vrijheid zich nu ook weer symbolisch 'als een lopend vuurtje' door de Peel kunnen verspreiden.

Overnachten. Precies dat hebben de organisatoren samen vorm weten te geven. Ze haalden het bevrijdingsvuur woensdagavond op in Eindhoven en lieten het overnachten in de kerk van Ommel. Van daaruit zou het zich verder verspreiden over de Peel.

Als eerst bevrijde Peelgemeente kwam Someren in beeld voor de ceremonie, maar omdat daar in het centrum momenteel de kermis wordt opgebouwd, nam Asten de honneurs waar. En met genoegen want de kleurrijke menigte voor zijn gemeentehuis overziend, stak burgemeester Hubert Vos van Asten als gastheer zijn trots niet onder stoelen of banken.

Het ontsteken van het bevrijdingsvuur op het bordes van het Astense gemeentehuis verliep volgens een strak plan. Om half zeven verzamelden tientallen genodigden zich in de hal van het gemeentehuis, waar ze een toelichting kregen op de kleine expositie Death Valley De Peel, afgeleid van die in het Museum Klok & Peel.

Om 19.00 uur namen de genodigden plaats op een speciaal gebouwde tribune op de Markt en konden gastheer burgemeester Hubert Vos en programmamanager Jolijn Brouwers van Death Valley De Peel vanaf het bordes de honderden belangstellenden verwelkomen die zich intussen op de Markt hadden verzameld. Na hun openingswoord las Loet Snijders (19) het bij de bevrijding passende gedicht 'Kazemat 104'.

Precies op de plek waar 75 jaar geleden Schotse doedelzakspelers uitbliezen na de definitieve bevrijding van Asten, kondigde de Gemertse Fire Brigade Pipes & Drums ook nu met doedelzakmuziek de komst van het Bevrijdingsvuur aan. Wethouder Henk van Moorsel bracht het als hardloper vanuit Ommel tot op het bordes van het gemeentehuis, waar burgemeester Vos het in ontvangst nam. Onder de klanken van het Wilhelmus, gespeeld door de trompettisten Maartje en Marlotte Brouwers, ontstak hij de Bevrijdingsvlam in de vuurschaal.

Daaruit konden de aanwezige burgemeesters van Helmond, Someren, Peel en Maas, Deurne en Asten een fakkel aansteken. Na een statement over de bevrijding van ieder droegen ze die weer over aan de gildekoningen en lopers van hun gemeenten. In vier richtingen afmarcherend onder het tromgeroffel van de diverse gilden 'liep' het bevrijdingsvuur vervolgens verder de Peel in.

De ceremonie rond het Peellandse Bevrijdingsvuur werd extra luister bijgezet door de onaangekondigde komst van de 94-jarige Engelse oud-strijder Ray Higgs uit Surrey, zijn echtgenote Rita en hun bevriende echtpaar Duggan. Higgs was nog nooit eerder aanwezig geweest bij een bevrijdingsherdenking in Nederland en was deze week op de bonnefooi naar zuidoost-Brabant gekomen, de streek waar hij in 1944 gevochten had.

Eind oktober 1944 diende Higgs als 19-jarige soldaat vrijwillig bij de 1225 Battery van het 25 Field Regiment RR. Met die eenheid, die met verschillende divisies mee vocht, hielp hij de Duitsers terugdringen over de Noordervaart, toen die vanuit Meijel een bres probeerden te slaan in de geallieerde Corridor. Die gevechten maakten op Ray Higgs grote indruk.

Onlangs nog legde hij als amateurkunstschilder vast hoe zijn eenheid in de herfst van 1944 de kerktoren van Neerkant in puin schoot. Woensdagmiddag kwam de oorlogsveteraan dat schilderij aanbieden in Museum Klok & Peel. "We moesten wel op die toren schieten, want van daaruit namen de Duitsers ons onder vuur," zei hij bij die gelegenheid verontschuldigend.

Het schilderij werd dankbaar aanvaard en Ray Higgs kreeg van museumvertegenwoordiger Piet Snijders een gesigneerd exemplaar van diens oorlogsverhalenboek Death Valley De Peel in ruil. Plus een uitnodiging om als eregast aanwezig te zijn bij de ceremonie rondom het Bevrijdingsvuur. Daar werd hij speciaal verwelkomd door burgemeester Vos en genoot Ray Higgs met volle teugen. „Het is echt ongelooflijk hoe jullie in Nederland 75 jaar na dato de bevrijding nog weten te herdenken. Ik voel me onnoemelijk vereerd."